In 2009 voerde de Japanse Diet een gerechtelijke hervorming door die bekend zou staan als het 裁判員制度 saiban’inseito. Het zou het begrip ‘volksjury’ terug invoeren in Japan, dat sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer gebruikt werd. Hoewel het Ministerie van Justitie consistent de term 裁判員 saiban’in, gebruikt in plaats van 陪審員 baishin’in, waardoor het systeem officieel geen jurysysteem is maar een systeem van ‘tijdelijke rechters’, verschilt het saiban’in-systeem intrinsiek weinig van een volksjury, in de zin dat het volk eveneens deel uitmaakt van het gerechtelijk proces door middel van individuen die het volk vertegenwoordigen.

Vandaar zou ik graag de vergelijking maken met de volksjury in het Belgische Hof van Assisen, dat al sinds 1831 gebruikt maakt van een volksjury.
Deze vergelijking lijkt mij, naast het feit dat hij nog nergens uitvoerig uitgewerkt is, ook nuttig, omdat beide systemen naast hun vele verschillen ook enkele opmerkelijke gelijkenissen tonen. Zo hebben ze beide een periode gekend waar het systeem werd afgeschaft, om dan in 1831 en 2009 terug ingevoerd te worden.

In deel I beschrijf ik eerst beide systemen afzonderlijk, en geef ik dus de specifieke kenmerken, functie en samenstelling van eerst het saiban’inseido en vervolgens de volksjury in Assisen. In deel II vergelijk ik beide systemen vanuit historisch perspectief, met bijzondere aandacht voor de afschaffing en herinvoering bij beide landen. In deel III vergelijk ik beide systemen vanuit een puur legaal standpunt. Het gaat hierbij om verschillen tussen beide die een impact hebben op het gerechtelijke inhoudelijke proces, niet om bewoordingen, puur praktische verschillen, e.d. Tenslotte wil ik in deel IV een weergave geven van de publieke opinie, en haar acceptatie van het systeem of kritiek op het systeem in haar eigen land.

Advertisements